Ο παγετός που έπληξε τις καλλιέργειες στον κάμπο της Ημαθίας και της Πέλλας πριν από μερικές εβδομάδες αποτέλεσε μια σκληρή υπενθύμιση της ευαλωτότητας του αγροτικού τομέα απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Με θερμοκρασίες που έφτασαν έως και τους -4 βαθμούς Κελσίου, οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια καταστροφή που απειλεί όχι μόνο τη φετινή σοδειά, αλλά και τη συνολική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Δεδομένου ότι οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ολοκληρωτική απώλεια σε πρωιμανθή ροδάκινα και βερίκοκα, η αγωνία κορυφώνεται, με τις επιπτώσεις να αγγίζουν τόσο την τοπική οικονομία όσο και την εθνική παραγωγή. Αυτά που έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να τη γλυτώσουν είναι τα χωράφια που βρίσκονται σε ψηλότερα υψόμετρα στις πλαγιές του Βερμίου.
«Υπάρχει ζημιά αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορεί κανείς να προσδιορίσει με σαφήνεια το ποσοστό της, έχουμε έναν μήνα μπροστά μας για να δούμε τελικά τι θα μείνει επάνω στα δέντρα», εξηγεί ο Θοδωρής Παπακωνσταντίνου, αγρότης από την περιοχή της Βέροιας, τονίζοντας πως σήμερα ένα χωράφι μπορεί να έχει καρπούς στο 50% και μετά από μια εβδομάδα να μείνει το 20% ή αν ζεστάνει περισσότερο ο καιρός να πέσουν όλα.
Ερωτηθείς για τις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών ο έμπειρος παραγωγός επεσήμανε ότι σαφώς επηρεάζουν τους ήδη ταλαιπωρημένους καρπούς. «Ένα λουλούδι που είναι ήδη ευαίσθητο και έχει έναν μικρό καρπό σε μέγεθος μισής φακής, όταν κρατά μέσα το νερό μπορεί γρήγορα να μουχλιάσει και να σαπίσει», ανέφερε και σημείωσε ότι στην περίπτωση που ο καιρός συνεχίσει να είναι ασταθής και σημειωθούν χαλαζοπτώσεις τότε η κατάσταση θα γίνει απελπιστική.
Αυτοψίες
Κλιμάκια του ΕΛΓΑ έχουν ήδη ξεκινήσει τις αυτοψίες στις πληγείσες καλλιέργειες, όμως, σύμφωνα με τον Θοδωρή Παπακωνσταντίνου, είναι κρίσιμο οι εκτιμήσεις να γίνουν τη σωστή χρονική στιγμή – δηλαδή όταν ωριμάζουν οι καρποί κάθε ποικιλίας. Μόνο τότε θα αποτυπωθεί με ακρίβεια το μέγεθος της ζημιάς.
Αν η εκτίμηση γίνει πολύ νωρίς, ο γεωπόνος μπορεί να δει μικρούς, άγουρους καρπούς, οι οποίοι όμως, καθώς μεγαλώνουν και βαραίνουν, ενδέχεται να πέσουν από τα δέντρα. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική απώλεια της παραγωγής δεν θα υπολογιστεί σωστά και η αποζημίωση που θα δοθεί θα είναι χαμηλότερη από την πραγματική ζημιά.
Επιπλέον, οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι, ακόμα κι αν η αποζημίωση του ΕΛΓΑ φτάνει περίπου στο 60% της συνολικής ζημιάς, το ποσό αυτό δεν επαρκεί για να καλύψει τις οικονομικές απώλειες, ακόμα κι αν καταβληθεί έγκαιρα. Το μέγεθος της ζημιάς αναμένεται να επιφέρει μια σειρά από αλυσιδωτές αντιδράσεις τόσο στις τοπικές οικονομίες των νομών Ημαθίας και Πέλλας όσο και σε επίπεδο εθνικής οικονομίας καθώς οι εξαγωγές θα είναι σαφώς μειωμένες.
Ο αγροτικός τομέας δεν λειτουργεί αποκομμένα, αλλά στηρίζεται σε μια ευρύτερη αλυσίδα επαγγελμάτων, όπως οι μεταφορές, τα γεωργικά μηχανήματα, τα διαλογητήρια, τα κονσερβοποιεία, τα παλετοποιεία, τα ψυγεία, τα καταστήματα γεωργικών εφοδίων και η εποχική εργασία. Σύμφωνα με τον κ. Παπακωνσταντίνου, όλες αυτές οι δραστηριότητες αναμένεται να επηρεαστούν αρνητικά, επιδεινώνοντας ακόμα περισσότερο την οικονομική κατάσταση της περιοχής.
Όσον αφορά τους ίδιους τους αγρότες, οι εκτιμήσεις Αγροτικών Συλλόγων, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωπονίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δείχνουν ότι για να μπορέσουν να ανακάμψουν από τη φετινή ζημιά, θα χρειαστούν τουλάχιστον πέντε χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι στο μεσοδιάστημα δεν θα υπάρξει άλλη καταστροφή.
«Πώς λοιπόν με τα μισά λεφτά που θα πάρω από την αποζημίωση θα καταφέρω να συνεχίσω να καλλιεργώ, να σπουδάσω τα τρία μου παιδιά και να φροντίσω την οικογένειά μου;» διερωτάται ο κ. Παπακωνσταντίνου.
«Η κατάσταση είναι τραγική, η περιοχή μας στηρίζεται αποκλειστικά στην αγροτική παραγωγή»
Από την πλευρά του αγροκτήματος Νάουσας ο Μάκης Αντωνιάδης σημείωσε ότι η ζημιά είναι πολύ μεγάλη με την πρώτη εικόνα να εκτιμάται στο 60% της παραγωγής στα ροδάκινα και στο 80% στα βερίκοκα, όπου έχουν γλυτώσει μόνο κάποιες όψιμες ποικιλίες.
Όπως υποστήριξε, ο παγετός ήρθε σε μια χρονική συγκυρία που οι παραγωγοί ήδη έχουν ξοδέψει μεγάλα χρηματικά ποσά για τη λίπανση η οποία έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, αλλά και για φυτοφάρμακα για την προστασία των καρπών, συν τα κλαδέματα και τις υπόλοιπες εργασίες.
«Η κατάσταση είναι τραγική, η περιοχή μας στηρίζεται αποκλειστικά στην αγροτική παραγωγή οπότε θα έρθουν δύσκολες ημέρες», επεσήμανε.
Κλείνοντας, οι αγρότες ζητούν να αλλάξει ο μαθηματικός τύπος του ΕΛΓΑ βάσει του οποίου δίνεται αποζημίωση για τον παγετό, λέγοντας πως με αυτόν τον τρόπο υπολογισμού η αποζημίωση αφορά μόνον ένα ποσοστό της ζημιάς που έχει υποστεί το χωράφι.
Να σημειωθεί ότι αντίστοιχη είναι η εικόνα στον νομό Πέλλας όπου έχουν πληγεί εκατοντάδες στρέμματα με ροδάκινα, βερίκοκα, δαμάσκηνα, κεράσια και λωτούς, με τους παραγωγούς και σε αυτές τις περιοχές να βρίσκονται στην κυριολεξία σε απόγνωση.
..να ερθουν